Erdemir ile belediyenin, uzun yıllardır yerel basına verdiği ilan-abone desteğini yeniden gözden geçirme kararı alması üzerine bir-iki yazının yankılara yol açacağını biliyorduk. Zaten amacımız da oydu… Yazılı-sözlü görüşler/tepkiler…

Bu son derece olumlu bir gelişmedir. Çünkü ben, fikirlere büyük saygı duyan birisiyimdir. Belirli bir entellektüel düzey ile etik çerçevede yürütülmesi koşuluyla, polemikler, sonuçta doğrulara ulaşmanın anahtarları olur. Fikirlerin çarpışmasından yeni fikirler ortaya çıkar. Pratik yaşam, yeni fikirleri ya içselleştirir veya reddeder. 

Bilginin anası sosyal pratiktir. Teoriler pratiğe hizmet ettikleri oranda doğru ve değerlidirler.

Şunu söylemiştik:

Yazılı/basılı kağıt basın dünya çapında can çekişiyor. Bilgisayarlar/internet devrimi, iletişim/bilişim bakımlarından insanlığın önünde yepyeni bir çığır açtı. Nitekim, başta İngiltere’de olmak üzere bazı batı ülkelerindeki ciddi haber ve fikir gazetelerinin basılı formlarını terkedip internet gazeteciliğinde yoğunlaştıkları haberleri geliyor. Bunun bizdeki ilk örneği, Radikal gazetesi oldu. Radikal basılı formunu terkedip internette yoğunlaşma kararı aldı. Gelecek bir-iki yıl içinde Radikal örneklerinin çoğalacağına inanıyorum.

Aslında Radikal’in basılı formunu terketmesi, domino etkisi yaratabilirdi. Ancak, ulusal basının yüzde 80-90 oranında besleme bir basın olması bunu şimdilik engelliyor. Ama, gelecekte bunlara gerek kalmayacaktır.

Niçin ?

Çünkü basılı/kağıt basın, internetin dev bilgi/iletişim olanakları karşısında gitgide cüceleşiyor. Özellikle her sayısı üç-beş yüz basan, tezgaha olsun çıkmayan, işlevini tümüyle kaybetmiş yerel basın için doğru bu.

İnternete erişim yıllar içinde arttıkça, ulusal yazılı/kağıt basınının da işlevi yok denecek bir düzeye inecektir.

Ulusal basılı/kağıt basınımıza bir göz atalım…

On yedi ulusal gazetenin yarıdan çoğu siyasal iktidarın yandaşı konumundaki besleme gazeteler. Bunlar resmi ilan ve yandaş işadamlarının reklamları ile ayakta duruyorlar. Tirajları 10-20 bin arasında oynuyor. Kişilikleri yok. İşlevleri çok sınırlı…

En çok satan Posta, Hürriyet ve Habertürk gibi gazeteler magazinle ayakta duruyor.

Çok satan (350 bin) bir gazete olan Sözcü, iktidara karşı yürüttüğü agresif/maço yayın politikası ile toplumsal muhalefetin sesi konumunda. İktidara (AKP’ye) oy vermeyen 20 milyonu aşkın bir muhalif kitle olduğunu gözönüne alacak olursak, Sözcü’nün tirajı yine de çok düşük.

Yunus Nadi’lerin, İlhan Selçukların Atatürkçü Cumhuriyet’i yeni liberallerin eline geçti. Tirajı 40-50 bin arasında oynuyor. Vatan Partisi’nin (eski İşçi Partisi) resmi olmayan yayını Aydınlık, 40 bin tirajı ile büyük ölçüde partililerin okuduğu bir gazete. Bir tür kapalı devre yayın yapıyor. Aydınlık, artık, Türkiye solunun geleneksel merkezi yayın organı değil. Geçmiş yıllarda Türkçülük/Turancılık/MHP milliyetçiliği ile dirsek teması kurmaya çalışan, ama bunun çıkar yol olmadığını (eleştiriler alarak) farkeden, sonuçta Atatürk milliyetçiliğinde karar kılan bir yayın organı konumunda bugün. Sosyalizmle bağlarını büsbütün kopartmamakla birlikte, sosyalist kimliği iyice silikleşen/silikleştirilen bir çizgi izliyor. Doğu Perinçek’i çekip alın Aydınlık’tan, geriye, Ahmet Hakanvari üç işporta köşesiyle sıradan bir Babıali gazetesi kalacaktır. Gazetenin bu çizgiye gelmesine Doğu Perinçek dostum da üzülüyordur sanıyorum. Ama, yaman deneyimlerimin de bana öğrettiğine göre, onu da aşan bir yönetsel yapılanma var gazetede…

Bir-iki binlik tirajları ile öteki sağ-sol gazetelerin zaten ciddi bir işlevleri yok.

Ulusal basınımızın durumu böyle…

Sanıyorum çok yakın gelecekte, çok çok iki yıl sonra, özellikle resmi ilanların internete transferiyle, birçok ulusal gazete kapılarını kapatıp internete yöneleceklerdir.

Aynı şey resmi ilan alan yerel basın için de söylenebilir.

Bilgisayar/internet devriminin sağladığı dev iletişim/bilişim olanakları karşısında artık hiçbir işlevi kalmayan kağıt gazeteleri savunmak muhafazakarlıktır/gericiliktir.

 

 

Yerel plandaki tartışmalara gelince…

Kağıt gazeteciliğin internet gazeteciliği karşısında hiçbir şansı yok. Çünkü basılı/kağıt gazeteler kitlelere ulaşmıyor, üç-beş yüz kişilik bir abone çemberinde kapalı devre yayın yapıyor. Bu tür yayınlara ilan-reklam vermek, iane vermekle eşanlamlı. Bu yüzden yerel basın, bir türlü, otosansür özürlü, boynu bükük bir basın olmaktan kurtaramıyor kendisini. Bu durum, ilan-reklamcılığın mantığına/rasyoneline de aykırı ayrıca.

Bağımsız, başı dik bir yerel basın yaratmak istiyorsak, öncelikle internet gazeteciliğinde yoğunlaşmalıyız. 

İlan-reklamların internete transferiyle hem besleme basın ortadan kalkacaktır, hem de ilan-reklamlar bir işleve kavuşacak, ilancılık-reklamcılık kavramı rasyonel bir temele oturacaktır.

Genç meslektaşlar yayın formları bakımından da gericiliği değil, ilericiliği savunmalıdır.

Gerçekçi olmalıyız…

 

 

Bir başka şey de var:

Sanılıyor ki, internet gazeteciliğini savunmak, gazeteciliğin altyapısından vazgeçmek anlamına gelir.

Tam tersi. Biz bunu kendimizden biliyoruz. Yeni Ufuk, çalışma ruhsatı da bulunan bir yayın şirketidir. Büromuz, var, sigortalı çalışanlarımız var. Devlete vergi veriyoruz…

Basılı/kağıt formu terketsek de bunlar duracak. Çünkü, kitap da yayınlıyoruz, internetten canlı yayın da yapıyoruz. Bunlar şirketsiz, bürosuz, yatırımsız olacak şeyler değil.

Giderek internet gazeteciliği de şu anki belirli kurallara bağlı olmayan yapısından kurtulacaktır. Çünkü ilerde resmi ilanlar internete geçince, bu kez ilan yayınlamaya yeni koşullar getirilecek, özel ilan ve reklamlar da izlenme oranı dikkate alınarak dağıtılacaktır. Böylece her şey yerli-yerine oturacaktır.

Bunu şimdiden görebilenler, ötekilere göre, daha hızlı yol alabileceklerdir internet sitelerinde…

Tekrar ediyorum:

Eskiyi, çökeni/çürüyeni savunmak tutuculuktur/gericiliktir.

Geleceği bugünden görmek gerekiyor. Medyanın geleceği internet gazeteciliğidir…